راهنمای زیارت و سیاحت بارگاه حضرت عبدالعظیم شهر ری
«ادخلوها یسلام آمنین» داخل شوید، در سلامت و امنیت...
قدم به داخل صحن حرم مطهر حضرت عبدالعظیم که می گذاری اول از همه گلدسته های آبی حرم را خواهی دید. کم کم مردم به چشم می آیند که دسته دسته کتاب دعا به دست از گوشه های صحن به طرف دیگر می روند. عده ای روی فرش های لاکی حرم نشسته اند ودعا می خوانند. غروب که آرام آرام می رسد، اول از همه چراغ های رنگین روی گلدسته ها و بعد هم نورهای زرد و سفید دور تا دور صحن و رواق ها روشن می شود. صدای اولین الله اکبر که بلند می شود دیگر مردم صف می بندند و در انتظارند که این بار نماز جماعت را در حرم شاه شهر ری به پا کنند؛ بزرگواری که با آنکه قرن ها پیش به ایران آمد اما هیچ گاه اینجا غریب نماند.
بارگاه حضرت عبدالعظیم از قدیم زیارتگاه مردم تهران و ری بوده و هست. هیچ زمانی از سال را نمی شود پیدا کرد که صحن آستان او خالی از زائر و جمعیت باشد. این روزها با وجود مترو و این همه بزرگراه زیارت این بارگاه بسیار راحت تر از روزهای گذشته است.
چطور برسیم
مترو بهترین انتخاب
در قدیم یکی از تفریح های مردم تهران این بود که با قطار دودی به حرم حضرت عبدالعظیم بروند اما انگار امروز این سرنوشت برای حضرت عبدالعظیم باقی است؛ چرا که این روزها مترو جای خود را به قطار دودی ها داده! بهترین گزینه برای رسیدن به شهر ری و حضرت عبدالعظیم همین مترو است. باید خود را به یکی از ایستگاه های خط یک برسانید و سوار قطار شده و در ایستگاه شهر ری پیاده شوید.
یکی از همین ماشین دودی ها را در بیرون از ایستگاه مترو باقی گذاشته اند می توانید تماشا کنید و در کنارش عکس یادگاری بگیرید. از این ایستگاه و در بیرون پایانه ایستگاه متروی شهر ری می توانید با سه وسیله خود را به حضرت عبدالعظیم برسانید.
تاکسی: از مترو تا حرم. هم می توانید با پرداخت 2 هزار تومان یک تاکسی درست بگیرید و هم می توانید سوار تاکسی های میدان شهر ری شوید و بعد از پرداخت 250 تومان در میدان پیاده شوید و از بخش قدیمی و بازار وارد حرم شوید.
اتوبوس: در همین پایانه اتوبوس هم هست و می توانید با آنها را می شوید خطاهای 711 (پارکینگ شهر ری) و 719 (فلکه دوم دولت آباد) از نزدیکی حرم عبور می کنند و می توانید با پرداخت 50 تومان به حرم برسید.
خط 711 از ضلع شمالی حرم عبور می کند و می توانید همان جا پیاده شوید اما اگر سوار خط 719 شدید باید در میدان شهر ری یا به قول اهالی شهر ری میدان شابدالعظیم پیاده شوید و از بخش قدیمی و سمت بازار وارد حرم خواهید شد.
پیاده روی: اگر هوا خوب است و حوصله پیاده روی دارید می توانید از این ایستگاه تا خود حضرت عبدالعظیم پیاده بروید. باید از خیابان فرمانداری راه بیفتید و به میدان شهدای شاملو برسید. بعد باید وارد بلوار شهید آوینی شوید و بعد هم که حرم پیداست. این پیاده روی بیشتر از نیم ساعت وقت نمی گیرد.
کجا برویم؟
حرم در حرم
با آنکه شهر ری شهرت مذهبی اش را از امامزاده حضرت عبدالعظیم دارد، اما غیر از آن دو امامزاده دیگر هم در اینجا هست که چهار صحن از چهار سوی شمالی، جنوبی، شرقی و غربی این سعه بقعه را احاطه کرده اند. حالا که تا اینجا آمده اید باید به زیارت آنها هم رفت اما بهتر است که زیارت را از حضرت عبدالعظیم شروع کنید.
حضرت عبدالعظیم: نسب این امامزاده به امام حسن مجتبی (علیه السلام) می رسد و از قدیم محبوب تهرانی ها بوده. اگر از ورودی شمالی وارد مجموعه شوید، آستان این امامزاده رودرروی شما قرار دارد. بنای نخستین این آستانه که در نیمه دوم قرن سوم هجری قمری ساخته شده و درگاه اصلی ورودی آن که در شمال مجموعه قرار دارد به فرمان پادشاهان آل بویه تکمیل و به مرور تکمیل و تعمیر شده است. به همین دلیل پس از زیارت، سر را بالا کنید و به تمام این تاریخ و زیبایی ها توجه کنید مخصوصا به کتیبه ها و تزیینات آجری آن، پس از زیارت می توانید به صحن همین امامزاده برگردید و روی فرش ها قرمز آن استراحت کنید.
امامزاده حمزه: امامزاده حمزه در صحن شرقی حرم قرار دارد و بعد از حضرت عبدالعظیم راحت تر است که به زیارت این امامزاده بیایید این امامزاده از فرزندان امام موسی کاظم (علیه السلام) است و گفته می شود که این بارگاه قدیمی تر از آرامگاه حضرت عبدالعظیم است. اما بنای این مکان مقدس همچون بنای حضرت عبدالعظیم به مرور مرمت و تکمیل شده است. به اینجا که رسیدید می توانید به مقبره ناصرالدین شاه هم سری بزنید.
امامزاده طاهر: حرم امامزاده طاهر در ضلع جنوبی صحن قرار دارد که با کاشی کاری های دوران قاجار یکی از زیباترین نقاط این مجموعه زیارت گاهی است. جالب است که بدانید قبر این امامزاده که او را از نوادگان امام زین العابدین (علیه السلام) می دانند تا قرن ها ناشناخته بود و هنگام تعمیر قبرستان از روی سنگ قبر هویت آن مشخص شد. گفته می شود بقعه و ضریح امامزاده طاهر توسط ظل السلطان فرزند ناصرالدین شاه در عوض توسل به امامزاده طاهر و شفای دو چشمش انجام شد. اگر به زیارت امامزاده طاهر رفتید فاتحه ای هم روانه بزرگان از دست رفته فرهنگ و ادب کنید. سعید نفیسی با سنگ قبری ساده در گوشه صحن امام زاده طاهر قرار دارد و سنگ قبر مهدی سهیلی کنار کفشداری زنانه در صحن همین امامزاده است.
باغ طوطي
در غرب صحن امامزاده حضرت عبدالعظيم باغي وجود داشت که مردم از قديم به آن باغ طوطي مي گفتند، حتي هنوز هم که ديگر يک قبرستان تاريخي است. اگر به تاريخ علاقه داريد، به هيچ وجه تماشاي آن را از دست ندهيد.
ستارخان، شيخ محمد خياباني، قاآني شيرازي، قائم مقام فراهاني، آيت الله کاشاني، علامه محمد قزويني، حسينعلي ميرزا نصرت السلطنه، بديع الزمان فروانفر، طيب حاج رضايي، محمدعلي رزم آرا و بسياري ديگري از کساني که نامشان بارها در تاريخ تکرار شده، در اينجا دفن شده اند.
سنگ قبر خشتي با حاشيه هايي سرخ رنگ متعلق به ستارخان، مشروطه خواه بزرگ ايراني است.
باغ طوطي يکي از دنج ترين محل هاي حرم است. از حياط زيباي اين باغ مي شود منظره کل حرم را ديد.
به همين خاطر شما هم مي توانيد مثل بسياري از خانواده هايي که براي زيارت آمده اند، بعد از اتمام زيارت در اينجا کمي استراحت کنيد.
برج سلجوقي
اگر فرصت داشتيد حتما به تماشاي برج طفرل برويد که يکي از مهم ترين آثار تاريخي استان تهران است. نگهبان اين برج آنقدر عاشق اين برج است که تمام محوطه اطراف آن را پر از درخت و گل کرده است!
کجا بگرديم؟
از حرم تا گورستان هاي تاريخي
اگر فرصت داريد مي توانيد به بسياري نقاط ديدني در شهر ري سري بزنيد. هر چند انتخاب زيادي داريد اما ما چند محلي که نزديک بارگاه حضرت عبدالعظيم هستند را به شما توصيه مي کنيم.
کوچه آشتي کنان: اگر تمايلي به خريد نداريد و ترجيح مي دهيد گشتي در بافت و محله هاي قديمي شهر ري بزنيد، از در ضلع شرقي حرم حضرت عبدالعظيم خارج شويد و وارد محله شعرآباد شويد. از حرم تا آنجا ده دقيقه اي به شکل پياده زمان مي برد. کوچه هاي باريک اين محله به کوچه هاي آشتي کنان معروفند. اين کوچه ها آن قدر باريک و تنگ هستند که به ناچار آدم ها را با هم رو در رو مي کند به عقيده مردم حضرت عبدالعظيم کوچه اي که آدم ها را با هم آشتي مي دهد؛ انگار ديوارهاي باريک رهگذرهاي قديمي را به سمت هم هل مي دهند تا رودررو و چشم در چشم هم شوند و آنهايي که احتمالاً از همديگر قهر کرده اند مجبور به آشتي شوند.
.jpg)
امامزاده عبدالله: از ميدان شهر ري چند دقيقه اي که به سمت شمال در خيابان فداييان اسلام پياده روي کنيد به امامزاده عبدالله مي رسيد. امامزاده اي که نسبش به امام زين العابدين عليه السلام مي رسد. گورستان امامزاده عبدالله بيش از 300 مقبره ديرينه دارد و بزرگاني مثل استاد هوشنگ ظاهري، اسدالله افشار، عمادالمالک مهدوي و منصور شريف در آن دفن شده اند.
ابن بابويه: از ميدان شهر ري بايد سوار تاکسي يا اتوبوس هاي دولت آباد شويد تا به امامزاده و گورستان ابن بابويه برسيد. ابن بابويه نخستين گورستان شهر ري و دومين گورستان تهران محسوب مي شود و شيخ صدوق يا همان ابن بابويه در اينجا دفن شده. علاوه بر او بسياري از مشهورترين چهره هاي ايران مانند سيد محمد تنکابني، مرحوم شيخ رجبعلي نکوگويان؛ معروف به خياط، مرحوم علي اکبر دهخدا، تختي، سيد حسين فاطمي، رحيم موذن زاده اردبيلي، ميرزاده عشقي و ايراني و شهداي 30 تير در آنجا دفن هستند.
برج طغرل: اگر تا ابن بابويه آمده ايد حيف است که به برج طغرل سري نزنيد. برج طغرل رو به روي آنجاست. درباره مبدأ ساخت آن اختلاف وجود دارد اما عده اي آن را آرامگاه طغرل بيک سلجوقي مي دانند. به هر حال فرقي نمي کند. توصيه ما اين است که حتما به آنجا برويد و زير برج بايستيد و بلند اسمي را صدا بزنيد!
وروديه برج طغرل 500 تومان است و غير از روزهاي دوشنبه همه روزهاي هفته براي بازديد باز است.
چه بخوريم؟
کباب شابدوالعظيم!
طعم کباب هاي معروف بازار عبدالعظيم را بايد چشيد. باغ طوطي نزديک ترين محل در داخل صحن بزرگ است و از آنجا از هر کدام از فرعي هاي غربي که خارج شويد به بازار حرم و خوراکي فروشي هاي آن مي رسيد. همه فرعي هاي بازار حضرت عبدالعظيم پر است از کبابي هايي که قديم اسم و رسمي براي خودشان داشتند.
ممکن است تحمل گشت و گذار و خريد در اين بازار که بوي کباب و ريحانش تمام بازار را پر کرده، سخت باشد. بنابراين بهتر است اول از همه طعم کباب هاي معروف بازار عبدالعظيم را بچشيد. هنوز هم هستند کبابي هايي که ساختار قديمي خود را حفظ کرده اند و پرسي از کبابي به مشتريان خود مي دهند که هنوز لاي نان سنگک با سماغ و ريحان هم زائري را به سمت خود مي کشند. تقريباً تمام کبابي هاي اينجا غذاي خوشمزه اي دارند اما کبابي حضرت در اول بازار که دکانش قديمي است يک چيز ديگر است.
با اين حال، اگر کسي هم باشد که قيد نان و کباب و ريحان را مي زند بهتر است به رستوران هاي ضلع شمالي حرم و اطراف متروي شهر ري برود تا از ديگر غذاهاي حضرت عبدالعظيم که در رستوران هاي شهر و ديار خود نيز وجود دارد، بخورد.
چه بخريم؟
از عقيق تا تسبيح
بعد از خوردن غذا بايد به فکر خريد سوغاتي بود و به بازار تاريخي حضرت عبدالعظيم که از بازارهاي تاريخي است، سري زد. اينجا پر از مغازه هاي فروش تسبيح، انگشتر، انگشترهاي عقيق، فيروزه، شرف شمس و تسبيح هاي قيمتي و زيورآلات نقره اي است که به قيمت هاي مختلف مي توانيد تهيه کنيد.
اگر هم خواستيد مي توانيد ادويه، دارو و عرقيات گياهي و همين طور سوهان را هم از همين جا بخريد. البته در سال هاي اخير مغازه هاي فروش لباس و لوازم خانگي هم در اين بازار راه افتاده اند که مردم محل از آنها خريد مي کنند. شما هم مي توانيد سراغ آنها برويد.
کجا بمانيم؟
هتل بي هتل
بهترين انتخاب براي اقامت، زائرسراهاي نزديک حرم است. متاسفانه حضرت عبدالعظيم که در گذشته بهترين و بزرگ ترين کاروانسراهاي جاده ابريشم را داشت و اين روزها ماهانه پذيراي هشت تا 10 ميليون زائر است، اما هنوز از داشتن هتل محروم است. به همين دليل زائران مجبورند شب ها را داخل مسافرخانه هاي اطراف حرم يا هتل هاي داخل تهران بگذرانند. با اين وجود ضلع شمالي حرم حضرت عبدالعظيم با ساخت و تجهيز پارک و بوستان هايي امکانات مناسب براي تشکيل کمپ و چادر مسافرتي زدن براي مسافران و زائران فراهم کرده است.
اگر معلم هستيد و از قشر فرهنگي مي توانيد در مهمانپذير فرهنگيان بمانيد اين مهمان سرا در خيابان فداييان اسلام قرار دارد.
ده نکته طلايي
آداب زيارت
حضور در آستان حضرت عبدالعظيم مانند تمام اماکن متبر آداب خود را دارد.
- خوابيدن شبانه در حرم و صحن هاي آن ممنوع است.
- عکاسي با دوربين حرفه اي در داخل صحن ها فقط با دريافت مجوز امکان پذير است.
- اگر در ماه هاي گرم به زيارت مي رويد حتما نظافت شخصي را رعايت کنيد تا مزاحم ديگر زائران نشويد.
- هنگام زيارت حتما کفش هاي خود را به کفشداري تحويل دهيد و مراقب شماره اي که کفشدار به شما مي دهد باشيد و آن را گم نکنيد.
- اگر در حرم اشيايي گم کرديد نبايد نگران بود مي توانيد به بخش اشياي گم شده مراجعه کنيد. مردم چيزهايي را که پيدا مي کنند به آنجا تحويل مي دهند.
- ساعت هاي پنج تا هشت بعدازظهر شلوغ ترين ساعت هاي خط يک متروي تهران است و بهتر است برنامه سفر را طوري تنظيم کنيد که به شلوغي نخوريد.
- مراقب کودکان باشيد چون صحن و رواق هاي شبيه هم هستند و کودکان ممکن است به راحتي به راه اشتباه بروند.
- اگر در صحن ها غذا يا خوراکي مي خوريد، حتما زباله ها را در سطل آشغال بريزد و چيزي روي فرش ها باقي نگذاريد.
- اگر به گورستان هاي تاريخي سري زديد، مراقب سنگ قبرهاي فرسوده باشيد تا به آنها آسيب نزنيد.
- کوچه هاي باريک اطراف حرم بسيار شلوغ است و بايد مراقب موتور سوارها در اين کوچه ها بود.
ثواب این وبلاگ را به روح پاک الهام عزیزم که در کمال بهت ناباوری پرکشید و تمام کسانی که از مسلمان حق الناسی طلبکار هستند تقدیم می کنم. باشد که رستگار شویم.